0 Δελτίο Τύπου ΣΑΤΥΡΟΥ (Κάψαλα - Κλήδονας στην Αγιάσο)

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΑΣΟΥ
«Ο ΣΑΤΥΡΟΣ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1984
811.01 ΑΓΙΑΣΟΣ - ΛΕΣΒΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο Πολιτιστικός Καρναβαλικός Σύλλογος Αγιάσου «Ο ΣΑΤΥΡΟΣ» σας προσκαλεί την Κυριακή 26 Ιουνίου 2016 στις 7 μμ στην Πλατεία Αγοράς Αγιάσου όπου θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση αναβίωσης των πατροπαράδοτων εθίμων «Κάψαλα (Άγιστρου) – Κλήδονας», με εκφώνηση παραδοσιακών και σατιρικών στίχων, με προβλέψεις για το μέλλον, με το ψήσιμο της παραδοσιακής πίτας για να δείτε το ριζικό σας, με τραγούδι και χορό. Θα μας συνοδεύσει η κομπανία του Κώστα Ζαφειρίου (Καζίνου) μέχρι αργά το βράδυ.

Αγιάσος 22 Ιουνίου 2016

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ











Κάψαλα – Κλήδονας (αρχέγονα έθιμα λαϊκής μαντερίας)

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου έχουν προχριστιανική προέλευση και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου. Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους. Στη συνέχεια ο ήλιος αρχίζει να τρέπεται προς το νοτιά οπότε οι μέρες αρχίζουν σταδιακά να μικραίνουν, μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου, οπότε φτάνει ο ήλιος στο σημείο της χειμερινής τροπής του (χειμερινό ηλιοστάσιο), δηλαδή τρέπεται και πάλι προς το βορά και οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν. 
Η χριστιανική εκκλησία ενσωμάτωσε την πορεία του ήλιου μέσα στην οργάνωση του δικού της χρόνου, χρησιμοποιώντας δυο μορφές : τον Χριστό και τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Στη χειμερινή τροπή του ήλιου (στις 25 Δεκεμβρίου), τότε που το ηλιακό φως αρχίζει να αυξάνει, τοποθέτησε τη γέννηση του Χριστού. Στη θερινή τροπή του ήλιου (24 Ιουνίου), τότε που το φως αρχίζει να μειώνεται, τοποθέτησε το Γενέθλιο του Ιωάννη του Προδρόμου. Στις ισημερίες, εαρινή και φθινοπωρινή, δηλαδή στα άλλα δύο κρίσιμα σημεία της ηλιακής τροχιάς, τοποθέτησε αντίστοιχα τη Σύλληψη του Χριστού (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, στις 25 Μαρτίου) και τη Σύλληψη του Ιωάννη του Προδρόμου (στις 23 Σεπτεμβρίου). Όπως λέει κι ο λαός μας, ο Χριστός κι ο Αι Γιάννης ο Πρόδρομος βαστούν τον κόσμο και την αλήθεια. Γιατί ο ήλιος είναι για τον πλανήτη μας η πηγή της ζωής και της αλήθειας, αφού όλα φανερώνονται μέσα στο φως (ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον!).
Η κίνηση αυτή ονομάζεται τροπή του ήλιου, δηλαδή λιοτρόπι στη γλώσσα του λαού μας.
Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο «Κάψαλα» ή «Άγιστρου» που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Και στην Ελλάδα κάθε τόπος έχει τις δικές του συνήθειες, τόσο στο άναμμα όσο και στο πήδημα της φωτιάς. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.
Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον «Κλήδονα».
Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις τυχαίες που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).
read more "Δελτίο Τύπου ΣΑΤΥΡΟΥ (Κάψαλα - Κλήδονας στην Αγιάσο)"

0 Τα Σαντούρια τίμησαν το Μουσικό Ηλιοστάσιο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χθες Τρίτη 21 Ιουνίου 2016 το βράδυ στο αίθριο της Αρχαιολογικής Συλλογής Ερεσού, στη Σκάλα Ερεσού, τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου της Αγιάσου, συμμετέχοντας στην εκδήλωση που οργάνωσε ο Φορέας Ανάπτυξης και Προβολής Ερεσού σε συνεργασία με την  Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου για το γιορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας της Μουσικής και του Θερινού Ηλιοστασίου, με την καθιερωμένη πλέον εκδήλωση με τίτλο “Μουσικό Ηλιοστάσιο” (“Music Solstice”), παρουσίασαν ένα ωριαίο περίπου μουσικό πρόγραμμα παραδοσιακών σκοπών της Λέσβου και της Μικρασίας που ενθουσίασε τους θεατές. 
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε η μαρμάρινη λειψανοθήκη που βρέθηκε σε υπόγεια κτιστή θήκη στο πρεσβυτέριο της παλαιοχριστιανικής βασιλικής στη θέση «Αφεντέλλη» ή «Τρικάμαρο» Σκάλας Ερεσού. Η μαρμάρινη λειψανοθήκη χρονολογείται στο τέλος 5ου – αρχή 6ου αιώνα μ.Χ. Το ημικυλινδρικό της κάλυμμα κοσμείται με ανάγλυφο ανισοσκελή λατινικό σταυρό. Η αρχαιολόγος κυρία Μαρία Παπαγεωργίου έκανε εισήγηση με θέμα «Λατρεία ιερών λειψάνων: Το μοναδικό παλαιοχριστιανικό εγκαίνιο από την Ερεσό Λέσβου» και ανάγνωσε την ομιλία του Προϊσταμένου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, Δρ. Παύλου Τριανταφυλλίδη, με θέμα «Το εθιμοτυπικό λατρείας αγίων και μαρτύρων στην παλαιοχριστιανική τέχνη».





read more "Τα Σαντούρια τίμησαν το Μουσικό Ηλιοστάσιο"
 
>